“VUT e butse selemo sa thuto sa 2026 ka Puo e tiileng ea Boemo ba Univesithi, e totobatsang botsitso, ntlafatso, boqapi le pono e matla ea bokamoso.”
10 Hlakola 2026 | Pale ka: Nontobeko Moimane | Setšoantšo ka: Peter Masela
Nako ea ho bala metsotso e 4.
Univesithi ea Theknoloji ea Vaal (VUT) e butse ka molao selemo sa eona sa thuto sa 2026 ka Puo ea bohlokoa ea Boemo ba Univesithi e neng e bontša ntlafatso ea setsi, e keteka tsoelopele, le ho beha tsela e hlakileng bakeng sa tšebetso, boikarabello le phello ha Univesithi e atamela sehopotso sa eona sa bo-60. Ketsahalo ena ea bohlokoa e bile ka la 3 Hlakola 2026 Holong e Kholo ea Desmond Tutu e neng e tletse phatloha.
Ha a amohela basebetsi-'moho, balekane le bankakarolo ka seqo le ka khaso e phelang, Motsamaisi oa Lenaneo, Ngaka Simphiwe Nelana, Motlatsi oa Motlatsi-Mookameli oa Lipatlisiso, Boqapi, Khoebo le Machaba, o hlalositse ketsahalo ena e le nako ea ho thuisa le ho nchafatsa hammoho. O totobaditse leeto la VUT la mamello le kgolo, a tiisa boitlamo ba Yunivesithi thutong, ntshetsopeleng ya bokgoni, boqapi le tswelopeleng ya setjhaba. "Puo ea Boemo ba Univesithi e sebetsa e le nako ea ho thuisa le ho nchafatsa ka kopanelo, e re hopotsa boikarabello ba rona boo re bo arolelanang ba ho matlafatsa puso, litšebelisano-'moho le tšebelisano ha re ntse re haha setheo se tiileng, se itokiselitseng bokamoso," ho boletse Dr Nelana, a beha moea oa ho nka karolo ka morero lenaneong lohle.
Ha a fana ka kakaretso e pharaletseng ea thuto, Motlatsi oa Motlatsi-Mookameli oa Thuto le ho Ithuta, Ngaka Grace Kanakana-Katumba, o fane ka kakaretso ea mafapha a mane a VUT: Saense e Sebelisoang le ea Likhomphutha, Boenjiniere le Theknoloji, Saense ea Botho, le Saense ea Tsamaiso. O ile a totobatsa boingoliso ba baithuti, mananeo a ka sehloohong, katleho ea lipatlisiso, litšebelisano le liindasteri le mehato ea ho kenya letsoho sechabeng tse bontšang tšusumetso e ntseng e hola ea thuto ea Univesithi. "Lifakalthi tsa rona li sala e le mokokotlo oa morero oa thuto oa VUT," ho boletse Ngaka Kanakana-Katumba. "Li ntšetsa pele bokhabane thutong le ho ithuteng, li khothalletsa boqapi, li matlafatsa bohlokoa indastering le ho netefatsa hore liithuti tsa rona tse alohileng li hlomellehile ho kenya letsoho ka katleho phetohong e tsitsitseng ea moruo le sechaba."“
Ha a fana ka puo-pele, Motlatsi oa Mookameli le Moprofesa e Moholo Khehla Ndlovu o ile a hlalosa ka ho toba phetoho ea VUT ho tloha boemong ba ho se tsitse ha setheo ho ea boemong ba botsitso bo laoloang, boikarabello le tšebetso e ntle. O ile a hatella hore pulo ea selemo sa thuto e ne e se tšoantšetso, empa e le motsotso oa 'nete ea setheo. "Pulo ea thuto ha se tšoantšiso ea mokete," ho boletse Moprofesa Ndlovu. "Ke motsotso oa 'nete ea setsi, moo boetapele bo tlamehang ho hlapanyetsa ka 'nete ka seo ho neng ho tšepisitsoe, seo se fihletsoeng, le seo joale se tlamehang ho tiisoa."“
Selemong se fetileng, Univesithi e matlafalitse puso, tsamaiso ea lichelete le boetapele bo nang le boitšoaro ka melaoana e ntlafalitsoeng, litsamaiso tsa likotsi tsa ts'ebetso le Komiti ea Melao ea Boitšoaro e sebetsang hantle. Lintlafatso tsena li tšehelitse botsitso ba lichelete, ho kenyeletsoa le kamohelo ea tekanyetso e leka-lekaneng e fetang R2 bilione le ts'ebetsong ea Moralo oa Nako e Telele oa Tsitsiso ea Lichelete. "VUT e tsoile nakong ea bofokoli ba setheo mme e kene mohatong oa botsitso bo laoloang," ho boletse Moprofesa Ndlovu. "Sena ha se a etsahala ka tšohanyetso, empa e bile ka taeo, litsamaiso le litlamorao."“
Motlatsi oa Mookameli o boetse a totobatsa tsoelopele e kholo nts'etso-peleng ea meaho le lisebelisoa, ho kenyeletsa nchafatso ea khamphase, ho buloa hape ha Moaho oa Saense ea Bophelo le ea Sebopeho, ntlafatso ea Lebala la Lipapali la Isak Steyl, katoloso ea marobalo a baithuti, le phano ea Moralo o Kopaneng oa Nts'etsopele ea Meaho le Lisebelisoa. A re matsete ana a bohlokwa bakeng sa seriti sa baithuti, bokgabane ba dithuto le bokgoni ba setsi. O boetse a tiisa boemo ba VUT jwalo ka yunivesithi e kopantseng mekgwa, e kenyang thuto e tenyetsehang le e sebedisang thekenoloji jwalo ka leano la setsi, ha ka nako e tshwanang e sebetsana le dipatlisiso tse ntseng di tswela pele ka pepenene le boitlamo bo tiileng ba boikarabelo le puso e nang le boitshwaro bo botle.
E le karolo ya lenaneo, Motsamaisi wa Dikamano le Bahlokomedi, Mofumahadi Ndumi Lufele, o senotse Baki e ntjha ya Kholetjhe ya VUT, e tshwantshetsang boitsebiso bo ntseng bo fetoha ba Yunivesithi. Baki ena e qapiloe ke Mofumahatsana Rirhandzu Nobunga, moithuti oa mehleng oa VUT ea qetileng Diploma ea hae e Phahameng ea Boqapi ba Feshene ka 2024, e bonts'a boitlamo ba Univesithi ba ho holisa litalenta tsa baithuti le boqapi.
Paking ya hae ya diteboho, Motlatsi wa Motlatsi wa Mookamedi wa Ditshebeletso le Tsamaiso Monghadi S'celo Mahlalela o hlalositse puo eo e le nako ya ntjhafatso le boitlamo bo bocha ho sepheo le bokamoso ba VUT. O ile a ananela boetapele ba Motsamaisi oa Lenaneo le Motlatsi oa Motlatsi oa Mookameli oa Thuto le ho Ithuta ka ho beha motheo o thehiloeng holim'a litekanyetso bakeng sa selemo se tlang. "Puo ea Boemo ba Univesithi e re hopotse hore VUT e feta setsi sa thuto feela; ke sechaba se nang le sepheo se le seng," ho boletse Monghali Mahlalela. "Tsoelo-pele ea rona ha e bōpehe ka mantsoe feela, empa e bōpeha ka boitlamo bo kopanetsoeng, boitšoaro le boikarabello ba batho ba rona."“
Ha a eketsa lentswe la baithuti, Mopresidente wa Nakwana wa Lekgotla la Baemedi ba Baithuti, Monghadi Nkosinathi Nkosi, o amohetse ho senolwa ha khalendara e ntjha ya dithuto, a e hlalosa e le mohlodi wa tshepo e ntjha le tataiso bakeng sa setjhaba sa baithuti. O boetse a totobatsa kgatello e behilweng hodima boiketlo ba baithuti, tshehetso ya bophelo bo botle ba kelello le mekgwa e metjha ya ho ruta, hammoho le menyetla e atolositsweng ya mesebetsi e kantle ho dithuto e reretsweng ho hodisa bophelo bo phelang le bo kenyeletsang bohle khamphaseng. "Ho thakgolwa ha baki e ntjha ya VUT ho tlisa moya o motjha, o kopanyang bakeng sa baithuti le basebetsi ka ho tshwana," a rialo. "Moralo ona o utlwahala eka ke sethala sa qalo bakeng sa rona bohle ho sebedisana mmoho, ho atolosa meedi le ho sebedisa monyetla ka botlalo leeto la rona la univesithi."“
Ha VUT e kena selemong sa eona sa mokete, Puo ea Boemo ba Univesithi ea 2026 e tšoaile phetoho e matla, ho tloha pholosong ho ea tšebetsong e ntle, ho tloha leano ho ea phethahatsong, le ho tloha takatsong ho ea phello e bonahalang.