“Thapelo Morena, seithuti sa Diploma ea kamora kaloso ho Boenjiniere ba Liindasteri, ke e mong oa baamoheli ba pele ba Likhau tsa Chancellor tsa Bokhabane ba Thuto tsa VUT, selemong sa sehopotso sa bohlokoa sa bo-60 sa Univesithi.”
22 Loetse 2026 | Pale ka: Tayron Mhlongo | Setšoantšo: Ke o tshwarile, Mokgope
Nako ea ho bala metsotso e 4.
Ha e sa le ngoana ya holelang Roossenekal, Limpopo, Monghadi Thapelo Adolph Morena o ne a dula a na le tjantjello ya ho tseba hore na dintho di sebetsa jwang. Hore na e ne e le disebediswa tsa ka tlung kapa tsa letsatsi le letsatsi, o ne a atisa ho iphumana a di qhaqholla hore a utlwisise tshebetso ya tsona.
Tabatabelo eo qetellong e ile ea mo isa boenjiniere mme, lilemo hamorao, a amoheloa e le e mong oa baamoheli ba pele ba Likhau tsa Chancellor tsa Bokhabane ba Thuto tsa Univesithi ea Theknoloji ea Vaal (VUT).
Ka la 18 Loetse 2026, nakong ea selemo sa sehopotso sa bohlokoa sa bo-60 sa VUT, Monghali Morena o ile a ananeloa sehlopheng sa Diploma e Phahameng Lefapheng la Boenjiniere le Theknoloji bakeng sa Diploma ea hae e Phahameng ea Boenjiniere ba Liindasteri. Katleho ea hae e mo file thuso ea lichelete tsa thuto e kaalo ka R27,166 le sebaka har'a baithuti ba nang le tšebetso e phahameng ka ho fetisisa Univesithing.
A tsoaletsoe a ba a holela Roossenekal, Monghadi Morena o kene Sekolo sa Mathomo sa Sisabonga le Sekolo se Phahameng sa Mohlarekoma, moo a qetileng thuto ya hae ya maemo a hodimo ka 2020 nakong ya sewa sa Covid-19. Kaha o hodisitswe ke mmae ya neng a le titjhere, o mo nka e le motheo wa katleho ya hae.
“Ke ka lebaka la hae ka ho feletseng ke leng moo ke leng teng kajeno, ka lebaka la melao-motheo eo a e kenyelitseng ka ho 'na le banab'eso.”
Cheseho ea hae bakeng sa boenjiniere e ile ea hola ho tloha bonyenyaneng ka lebaka la thahasello eo a neng a e-na le eona ho rarolleng mathata le ho utloisisa kamoo mechini e sebetsang kateng.
“Ho tloha bonyenyaneng, esale ke kgahlwa ke hore na dintho di sebetsa jwang. Ke ne ke tlameha ho qhaqholla dintho ho leka ho utlwisisa hore na di hlophisitswe jwang le hore na di sebetsa jwang. Kamehla e ne e le nna ya lokisang disebediswa tse robehileng le thepa ya ntlo.”
Ha a fihla VUT, o ile a sibolla Boenjiniere ba Liindasteri mme hang-hang a tseba hore o fumane pitso ea hae.
Ho fumana kananelo Moputsong oa Bokhabane ba Thuto oa Chancellor e bile motsotso oa boikhohomoso bakeng sa moenjiniere ea ntseng a ipopa.
“Ho bolela ho hongata ho 'na kaha ke bopaki ba hore masiu ohle a ho hlobaela, mosebetsi o boima le boinehelo boo ke bo kentseng lithutong tsa ka qetellong li atlehile ka tsela e hlollang ka ho fetisisa.”
Ho Monghadi Morena, kgau ena ha se feela kananelo ya katleho ya nakong e fetileng, empa hape ke kgothatso bakeng sa bokamoso.
“E nkhothatsa ho nna ke ntse ke etsa hamolemo, ho ikeletsa tse ngata, ho fihlela maemo a macha le ho se ke ka khaotsa ho hola.”
Leeto la hae la thuto le ne le na le liqholotso. Nakong ea lithuto tsa hae tsa diploma, o ile a ba le nako ea ho hloka cheseho le ho se tsitse e ileng ea ama tšebetso ea hae.
Ho e-na le ho lumella litšitiso tseo ho mo hlalosa, o ile a iphephetsa ho tsoa sebakeng sa hae sa boiketlo, a nka karolo mesebetsing ea khamphase le ho atolosa pono ea hae.
“Ke ile ka bona hore bophelo bo na le ho hong ho fetang seo ke neng ke se tseba. Ke ile ka tsoa sebakeng sa ka sa boiketlo, ka kenella mananeong a sekolo, mme ke hona moo ke ileng ka qala ho bona phetoho.”
Monghadi Morena o leboha marangrang a matla a tshehetso ka ho mo thusa ho hlola ditshitiso. Ntle le mmae, o ananela karolo ya matitjhere a hae, metswalle, balekane ba dithuto le baithuti-mmoho ba ileng ba mo tshehetsa leetong la hae lohle la dithuto.
O ile a leboha ka ho khetheha banab'abo, Suzan le Lehlabile Morena.
“Ke bona batšehetsi ba ka ba baholo ka ho fetisisa ka lichelete, maikutlong le lithutong, ba lula ba etsa bonnete ba hore ke phela hantle, ke fepehile ebile ke thabile sekolong.”
Ho ba har'a ba fumaneng Likhau tsa Bokhabane ba Thuto tsa Mookameli oa Univesithi pele, ka selemo sa sehopotso sa bo-60 sa VUT, ho entse hore katleho ena e be ea bohlokoa le ho feta.
“Ho ba har'a ba pele ba amohelang likhau tsena mona VUT, ruri ke ketsahalo ea nalane, e tla ngoloa libukeng tsa nalane. Ke leboha haholo ebile ke thabile ho ba karolo ea sena.”
Ha a shebile pele, Monghadi Morena o na le merero e meholo. O tshepa ho qeta PhD ya hae ya Boenjiniere ba Indasteri le ho phehella mosebetsi wa borutisi diunivesithing, a sebedisa tsebo le boiphihlelo ba hae ho ntshetsapele baenjiniere ba kamoso.
“Nke ke ka phomola ho fihlela ke ka kenya 'Ngaka' ka pele ho lebitso la ka. Ke batla ho fumana PhD ea ka ho Boenjiniere ba Liindasteri ebe ke fetoha motlhahisi hore ke tle ke thusetse univesithi ea ka.‘
Keletso ea hae ho lithuto-'moho le eena e bonolo empa e matla:
“Ha ho hlokahale hore o be moholo hore o qale ho phehella toro ya hao. Empa o tlameha ho qala hore o be moholo.”
Ho tloha ho ba moshanyana ea neng a lokisa lisebelisoa tse robehileng Roossenekal ho isa ho ba moithuti oa Engineering ea Liindasteri ea hapileng likhau, pale ea Monghali Morena ke khopotso ea hore boikemisetso, bohelehele le boikemisetso ba ho hola li ka bula menyetla e sa tloaelehang. Leha Khau ea Bokhabane ba Thuto ea Chancellor e tšoaea ketsahalo ea bohlokoa, o e bona e le qaleho feela ea leeto le inehetseng ho ithuta, boqapi le ho thusa ba bang.