“Moithuti wa mehleng wa VUT, Maambele Tshivhase, o hopola leeto la hae ho tloha diphaposing tsa borutelo tsa Yunivesithi ho ya lekaleng la merafo, le boitlamo ba hae ba ho kenyeletsa batho ba nang le bokowa.”
12 Phato 2026 | Pale ka: Nontobeko Moimane | Setšoantšo: Se fanoe
Nako ea ho bala metsotso e 5.
Mof. Maambele Tshivhase, moithuti oa mehleng oa VUT le Setsebi sa Likamano tsa Indasteri lekaleng la merafo, o hlahisitsoe letotong la VUT la 60 Alumni Legacy Series bakeng sa leeto la hae la sepheo, mamello le kholo ea mosebetsing.
Ha Maambele Tshivhase a qala ho fihla Univesithing ea Theknoloji ea Vaal (VUT), o ne a sa tsebe letho ka setsi seo. Seo a se fumaneng e ne e le sechaba sa thuto se mo amohetseng ka mofuthu, se neng se tla thusa ho bopa eseng feela mosebetsi oa hae, empa hape le mosali ea tiileng le ea nang le sepheo seo a neng a tla fetoha sona.
Kajeno, Mof. Tshivhase ke Setsebi sa Likamano tsa Indasteri Moruong oa Samancor Chrome, moo a fanang ka likeletso mabapi le molao oa basebetsi, likamano tsa basebetsi, mekhoa ea khalemelo, tharollo ea likhohlano le ho latela melao ea khiro ea Afrika Boroa.
Leeto la hae ho tloha ka liphaposing tsa borutelo tsa VUT ho ea lekaleng la merafo le thehiloe holim'a thuto, mamello le ho hana ho lumella bokooa ho behela meeli litabatabelo tsa hae.
“"Leeto la ka la thuto le mosebetsing le hlalositsoe ke mamello, boikemisetso le boitlamo bo sa thekeseleng ba ho phehella bokhabane. Ho e-na le ho nka bokooa e le tšitiso, ke bo amohetse e le mohloli oa matla," o rialo.
Mof. Tshivhase o fumane Diploma ya Naha ya Molao wa Basebetsi ho tswa VUT ka 2015, pele a qeta lengolo la Bachelor of Technology la Tsamaiso ya Kgwebo ka 2018. Boitlamo ba hae ba ho ithuta bophelo bohle bo mo lebisitse dithutong tsa kamora lengolo la pele tsa Molao wa Basebetsi, mme hajwale o ntse a ithutela lengolo la Master of Business Administration (MBA).
Pele a kena Samancor Chrome Mine, o fumane boiphihlelo ba mosebetsi ho Absa le ArcelorMittal South Africa. Mesebetsi ena e atolositse kutloisiso ea hae ea puso ea mokhatlo, likamano tsa basebetsi, molao oa khiro le ho latela melao sebakeng sa mosebetsi.
Leha ho le jwalo, katleho ya hae e fetela ka nqane ho kgatelopele ya mosebetsi. Jwaloka mosadi ya phelang le bokowa, Mof. Tshivhase o fetotse maiphihlelo a hae a bophelo ho ba sethala sa kenyeletso le bo-rakgwebo.
O thehile Limitless Tours, kgwebo ya maeto e ikemiseditseng ho hodisa moetlo wa ho eta hara batho ba nang le bokowa. Hape ke mothehi wa OLO Clothing, letshwao la diaparo tsa masea le rekiswang inthaneteng. Ka dikgwebo tsena, o ithutile hore kgatelopele e hloka boqapi, sebete le boikemisetso ba ho tobana le ditshitiso.
“"Katleho ea 'nete e fumaneha ka ho tobana le litšitiso ka sebete. Katleho ha e fihlellehe ka ho ba sieo ha liqholotso, empa ka bokhoni ba ho li hlola ka botšepehi le boikemisetso," o rialo.
Ha a hopola lilemo tsa hae tsa boithuto, Mof. Tshivhase o re VUT e mo file ho fetang lengolo feela.
“"VUT e mphile ho fetang tsebo ea thuto feela; e mphile moralo oa bophelo," o rialo.
Mokhoa o sebetsang oa Thuto oa Univesithi, hammoho le mefuta-futa ea bophelo ba khamphase, o ile oa mo thusa ho holisa bokhoni ba ho ikamahanya le maemo, boits'epo le mamello tseo a neng a tla li sebelisa hamorao mosebetsing le ha a haha likhoebo tsa hae.
Tse ling tsa mehopolo ea hae e ratehang ka ho fetisisa ke ea barupeli le basebeletsi ba baholo ba neng ba na le thahasello ea 'nete katlehong ea baithuti. O boetse o hopola ho sebelisana le baithuti-'moho le eena le ho theha setsoalle se neng se tsoela pele le ka ntle ho phaposi ea borutelo.
Maitemohisiso ao a ile a holisa boitšoaro bo tiileng, boikarabello, tšebelisano-'moho le mamello, e leng litšobotsi tse tsoelang pele ho tataisa boitšoaro ba hae mosebetsing le mokhoa oa hae oa boetapele.
“"Ha ba a ka ba bopa mosebetsi oa ka feela, empa ba ile ba bopa le semelo sa ka," o hopola.
Ha VUT e keteka sehopotso sa eona sa bo-60 sa 'Ho Kgothatsa Menahano le ho Bopa Ditalente', Mofumahadi Tshivhase o motlotlo ho bona Univesithi e matlafatsa maemo a eona a thuto ka boqapi, ntshetsopele ya kharikhulamo le ditirisano-mmoho le diindaseteri.
O kgothaditswe haholo ke seabo seo baithuti ba fumaneng mangolo ho VUT ba ntseng ba se etsa makaleng a mmuso le a poraefete, ho kenyeletsa le kgwebo, boenjiniere, boikgwebi le puso. Ho yena, diphihlello tsena di bontsha bokgoni ba Yunivesithi ba ho matlafatsa batho ba tswang ditsong tse fapaneng, ho kenyeletsa le batho ba nang le bokowa, hore ba phethahatse bokgoni ba bona.
Ha a shebile lilemo tse 60 tse tlang tsa VUT, o lakatsa ho bona Univesithi e tiisa kamano ea eona le indasteri, haholo-holo lekaleng la merafo. O lumela hore katoloso ea Thuto e Kopantsoeng le Mosebetsi (WIL), mananeo a nts'etsopele ea baithuti ba alohileng le menyetla e hlophisitsoeng ea boeletsi li ka thusa baithuti ba bangata ho kopanya tsebo ea thuto le litebello tsa mosebetsing.
“"Menyetla ena e thusa baithuti ho fetola tsebo ea bona ea thuto hore e be bokgoni bo sebetsang mosebetsing, ha ka nako e tšoanang e ntlafatsa monyetla oa hore ba fumane mosebetsi ka mor'a ho aloha," o rialo.
Pono ya hae bakeng sa Univesithi e boetse e kenyeletsa matsete a tswelang pele thutong e kenyeletsang bohle ka meralo ya motheo e fihlellehang, thekenoloji e thusang le menyetla e lekanang ya ho ithuta bakeng sa baithuti ba nang le bokowa.
Kamora ho rua molemo ho tsoa tsebong, khothatsong le menyetleng eo a e fumaneng, Mof. Tshivhase jwale o batla ho thusa ho lokisetsa moloko o latelang. O tshepa ho kenya letsoho maitekong a VUT a boeletsi ka ho tshehetsa baithuti ba nang le thahasello ho Labour Relations le Industrial Relations, le ho arolelana tsebo e sebetsang ya mosebetsing, tataiso ya mosebetsi le maano a ntshetsopele ya botsebi.
Boinehelo ba hae bo mo ame ka ho toba, haholoholo ha ho tluoa ho baithuti ba ka kopanang le litšitiso ka lebaka la bokooa kapa maemo a thata a bophelo. O batla hore ba bone hore ha ho hlokahale hore maemo a bona a laole tsela ea bophelo ba bona.
Ho Ntšhwafumahadi Tshivhase, ho kenya letsoho ha baithuti ba pele ho lokela ho feta ho keteka katleho ya bona. Ho lokela ho theha menyetla e nang le moelelo hore baithuti ba hajwale ba ithute ho tswa ho baithuti ba pele ba seng ba na le boiphihlelo ba lefatshe la mosebetsi.
“"Boleng ba nnete ba thuto bo bonahala ha baithuti ba qetileng lithuto ba kgutlela ho phahamisetsa ba ba latelang," o rialo.
Keletso ea hae ho baithuti ba hona joale le ba kamoso e hlakile: lengolo le fana ka motheo, empa semelo, botšepehi le boitelo mosebetsing qetellong li bopa katleho ea motho. O khothaletsa baithuti ho phehella menyetla ka ntle ho phaposi ea borutelo ka li-internship, boithaopo, boeletsi le mesebetsi ea boetapele.
“"Boiphihlelo bo sebetsang bo tla o khetholla 'marakeng oa mesebetsi o ntseng o ba le tlholisano e kholo," o rialo.
O boetse o eletsa baithuti hore ba se ke ba lekanya tsoelo-pele ea bona ka kemiso ea motho e mong.
“Katleho ha e lekanyetsoe ka lebelo leo o fihlang ka lona moo o eang, empa e lekanyetsoe ke mamello, botšepehi le tiisetso tseo o li bontšang leetong la hao lohle.”
Ha VUT e keteka Khoeli ea Basali le lilemo tse mashome a tšeletseng ea ho fetola maphelo, Mof. Tshivhase o lebohisa Univesithi ka ho tsetela melokong ea baithuti le ho hlahisa baetapele, baqapi, bo-rakhoebo le litsebi ba nang le seabo Afrika Boroa le lefatšeng ka bophara.
Molaetsa oa hae ho lithaka tsa hae tsa pele ke hore ba lule ba hokahane le setsi le ho busetsa ka ho fana ka tataiso, tšebelisano-'moho le tšebeletso.
“E se e se Univesithi ea Theknoloji ea Vaal e tsoele pele ho hlahisa liithuti tse alohileng tse tšehetsang toka, botšepehi, boqapi le bokhabane, li etsa tlatsetso e sa feleng ho Afrika Boroa, kontinenteng ea Afrika le sechabeng sa lefatše ka bophara.”
Leeto la Mofumahatsana Tshivhase ke bopaki ba se ka kgonahalang ha thuto e kopantswe le sebete le sepheo. Ha a ka a dumella bokowa kapa mathata ho behela pale ya hae meedi. Ho ena le hoo, o sebedisa tsebo, boiphihlelo le lentswe la hae ho bulela ba bang tsela.