“Baithuti ba Boenjiniere ba Lik'hemik'hale ba VUT ba etetse Seteishene sa Motlakase sa Lethabo, ba fumana boiphihlelo bo sebetsang ba indasteri ha ka nako e tšoanang ba khothaletsa basali ba bacha ba bangata ho phehella mesebetsi ea boenjiniere.”
07 Mphalane 2026 | Pale ka: Thomas Rasehloka| Setšoantšo: Peter Masela
Nako ea ho bala metsotso e 3.
Ho sehlopha sa baithuti ba Semesetara sa bone ba Boenjiniere ba K'hemistri ba tsoang Lefapheng la Boenjiniere le Theknoloji (FET) Univesithing ea Theknoloji ea Vaal (VUT), maeto a thuto a ho ea Seteisheneng sa Motlakase sa Lethabo sa Eskom ka la 17 le la 21 Loetse 2026 a fane ka ho fetang temohisiso ea botekgeniki feela. Phihlelo ena e fane ka monyetla oa bohlokoa oa ho kopanya seo ba ithutileng sona ka phaposing ea borutelo le tšebetso ea indasteri, ha e ntse e khothalletsa basali ba bacha ba bangata ho phehella mesebetsi ea boenjiniere.
Maeto ana a ile a tsebisa baithuti ka lisebelisoa tsa boholo ba indasteri, mekhoa ea tšebetso le libaka tsa mosebetsi tsa boenjiniere, a ba nolofalletsa ho iponela ka mahlo kamoo likhopolo tsa thuto tse rutuoang lithutong le lilaboratoring li sebelisoang kateng.
Ngaka Kentse Motsetse, Mookameli wa Nakoana wa Lefapha la Boenjiniere ba Khemikhale le tsa Tshebetso ya Metale (CME), o boletse hore phihlello ya indasteri e bapala karolo ya bohlokwa ho lokisetsa baithuti bakeng sa mosebetsi.
O hlalositse hore baithuti ba rutea ho rala le ho lekanyetsa lisebelisoa tsa boenjiniere, 'me hangata ba fumana monyetla oa ho sebetsana le litsamaiso tsa teko le tsa teko-kholo lilaboratoring. Maeto a indastering a fana ka monyetla oa ho bona mehopolo ena e sebelisoa tlhahisong e kholo haholo.
“"Re setsi se hlahisang baithuti ba loketseng mosebetsi," ho boletse Ngaka Motsetse.
O boetse a re maiphihlelo a jwalo a thusa baithuti ho utlwisisa hamolemo tshebetso ya diindaseteri, ha a ntse a matlafatsa tshepo ya bahiri mabapi le boleng le boitokiso ba baithuti ba alohileng ba VUT.
Ngaka Motsetse o boetse a totobatsa bohlokoa ba ho khothaletsa ho nka karolo ho hoholo ha basali boenjiniere. O hlokometse hore VUT le FET di ntse di tshehetsa baithuti ba basetsana ka mekgwa e kang morero wa selemo le selemo wa STEM, o kgothalletsang ho nka karolo ha basadi makaleng a saense, thekenoloji, boenjiniere le dipalo.
O boetse a hatella bohlokoa ba ho theha tikoloho ea thuto e bolokehileng le e tšehetsang bakeng sa liithuti tsa basali, le ho netefatsa hore liqholotso tsa sechaba ha li nyahamisetse banana ho phehella mesebetsi ea boenjiniere.
Ho latela Ngaka Letsabisa Lerotholi, Mofundisi Lefapheng la Boenjiniere ba K'hemik'hale le Boenjiniere ba Tšepe, ketelo e ne e reretsoe ho thusa baithuti ho utloisisa kamoo tsebo ea boenjiniere e fetohang ho tloha khopolong ho ea tšebetsong.
“"Ha o ipona o le mosebeletsi mme o inahana o le sebakeng sa mosebetsi o le moenjiniere, o tla sebetsa ka thata le ho tsepamisa maikutlo haholo mosebetsing wa hao wa dithuto," ho boletse Ngaka Lerotholi.
O hlokometse hore ho kopana le baenjiniere ba sebetsang ho ka thusa baithuti ho bona bokamoso ba mesebetsi ea bona, haholo-holo basali ba bacha ba ka 'nang ba se ke ba ipona ba emetsoe libakeng tsa boenjiniere.
Ho Mofumahatsana Adivhaho Nekhubvi, seithuti sa Boenjiniere ba Khemikhale, ketelo ena e bile phihlelo e butswang mahlo e tebileng kutlwisiso ya hae ka boenjiniere mme ya matlafatsa boitlamo ba hae mosebetsing ona.
O boletse hore pele o ne a amahanya Eskom haholo-holo le tlhahiso ea motlakase, mme o ne a sa elelloe ka botlalo kamoo makala a fapaneng a boenjiniere a sebetsang 'moho mesebetsing e meholo.
Nakong ea ketelo, o ile a shebella tšebeliso e sebetsang ea likhopolo tse kang thermodynamics mme a fumana kutloisiso e betere ea mekhoa ea phekolo ea metsi, ho kenyeletsoa le litsamaiso tsa tlhoekiso le ho tlosa liminerale.
Boiphihlelo boo bo ile ba fetola le pono ya hae ka dithuto tsa hae.
“"Sena se entse hore ke rate mosebetsi oo ke o etsang," a rialo.
Ntle le bohlokoa ba yona ba thuto, ketelo ena e bile le tshusumetso bophelong ba hae. Nekhubvi o itse o holetse a utlwa maikutlo a hore boenjiniere ke mosebetsi wa banna, empa ho bona baenjiniere ba basadi indastering le ka hara Univesithi ho phephetse mehopolo eo e fosahetseng mme ha mo fa boitshepo bo bocha.
O kgothaditse basetsana ba nahanang ka mesebetsi ya boenjiniere ho phehella ditabatabelo tsa bona ntle le qea-qeo, a toboketsa hore basadi ba na le bokgoni ba ho atleha le ho ipabola mosebetsing oo.
Maeto a Seteishene sa Motlakase sa Lethabo a file baithuti monyetla oa ho sebelisana ka kotloloho le indasteri, ho buisana le litsebi tse sebetsang, le ho fumana kutloisiso e hlakileng haholoanyane ka menyetla ea mesebetsi e ba fumanehang.
Ka matsapa a kang ana, Fakalthi ya Boenjiniere le Thekenoloji ya VUT e tswela pele ho matlafatsa kgokahano pakeng tsa thuto ya sekolo le tshebetso ya indasteri, ha e ntse e hlahisa baithuti ba seng ba loketse indasteri le ho kgothaletsa basetsana ba bangata ho ikgahela mesebetsi e atlehileng boenjiniere.