“VUT le Lekgotla la Kgwebo la Golden Triangle ba thakgotse morero wa tsosoloso ya sebaka wa boleng ba dimilione tse 5 tsa di-R, ka sepheo sa ho ntlafatsa polokeho, phihlello le botsitso tikolohong ya khamphase ya Vanderbijlpark, ha ka nako e tshwanang ho matlafatswa tshebedisano-mmoho le setjhaba.”
22 Loetse 2026 | Pale ka: Nontobeko Moimane Setshwantsho: Siphephelo Dlamini
Nako ea ho bala metsotso e 6.
Morero oa meaho ea motheo oa boleng bo fetang R5-milione o reretsoeng ho ntlafatsa polokeho, phihlello le ts'ebetso e tšoarellang haufi le Univesithi ea Theknoloji ea Vaal (VUT) o qalile ho phethahatsoa ka molao ka la 17 Loetse 2026, e leng ketsahalo ea bohlokoa tšebelisano-'moho lipakeng tsa Univesithi le Lekhotla la Khoebo la Golden Triangle (GTCOC).
VUT le GTCOC li tšoaile qaleho ea Morero oa Ntlafatso ea Sebaka se ka Ntle ho VUT ka mokete oa ho cheka motheo khamphaseng ea Vanderbijlpark. Morero ona o tla fetola likarolo tsa Andries Potgieter Boulevard, e leng tsela e phetheselang e sebelisoang letsatsi le letsatsi ke baithuti, basebetsi, baahi, bapalami le likhoebo.
Morero ona o kenyeletsa ntjhafatso ea litselana tsa ba tsamaeang ka maoto le ho ala majoe, ntlafatso ea phihlello ea sebaka sa litekesi, le ho kenya mabone a seterateng a LED a sebetsang ka matla a letsatsi. Leha ho le joalo, libui moketeng li ile tsa hatella hore morero ona o emela ho hong ho fetang ntlafatso ea meaho ea motheo feela.
Ketsahalo ena e totobaditse boitlamo bo tshwanang pakeng tsa Univesithi, lekala la kgwebo le setjhaba ka bophara ba ho theha tikoloho e bolokehileng, e fihlellehang habonolo le e tsitsitseng, ha ka nako e tshwanang ho matlafatswa dikamano tse tlatsetsang ntshetsopeleng ya sebaka.
Ha a bula lenaneo, Motlatsi oa Motlatsi-Mookameli oa VUT: Lipatlisiso, Boqapi, Phepelo ea Khoebo le Phatlalatso ea Machaba, Profesa Simphiwe Nelana, o ile a hatella bohlokoa ba litšebelisano-'moho tse tlisang melemo e fetang meaho e amehang ka kotloloho.
O boletse hore tšebelisano-'moho pakeng tsa Univesithi, likhoebo le sechaba se haufi e bontša kamoo litšebelisano tsa maano li ka tlisang lintlafatso tse bonahalang tikolohong.
Prof Nelana o hlokometse hore sebaka sena ha se sebaka sa VUT feela, empa ke karolo ea tikoloho e pharaletseng ea sechaba e sebelisoang ke batho ba lulang, ba sebetsang, ba ithutang le ho etsa khoebo sebakeng sena. O boetse a re morero ona o fana ka monyetla oa ho bontša kamoo tšebelisano-'moho ea mekhatlo e ka hlahisang melemo e bonahalang ea sechaba.
Ha a fana ka semelo sa morero, Setho sa maemo a holimo sa GTCOC Monghadi Jaco Verwey o ile a hopola leeto le tlisitseng morero ona ho tloha mohopolong ho isa phethahatsong.
Monghadi Verwey o totobaditse karolo ya bohlokwa eo kgwebo e ka e bapalang ho tshehetsa merero e ntlafatsang tikoloho e potileng Univesithi, ha ka nako e tshwanang a matlafatsa dikamano pakeng tsa VUT le setjhaba sa kgwebo sa lebatooa.
Ho ya ka Monghadi Verwey, morero ona o na le monyetla wa ho ntlafatsa botle le tshebetso ya sebaka sena, ha o ntse o bula monyako bakeng sa tshebedisano-mmoho e eketsehileng pakeng tsa Yunivesithi le lekala la poraefete.
Ho Mopresidente wa GTCOC, Mofumahadi Carla de Villiers-Malan, morero ona o bontshitse bohlokwa ba ho kopanya makala a fapaneng ho sebeletsa sepheo se le seng.
O ile a toboketsa bokgoni ba tshebedisano-mmoho pakeng tsa kgwebo, thuto le boetapele ba setjhaba ho tlisa phetoho e nang le moelelo le ho kenya letsoho boqaping ba dintho tse ntjha, kgwebong ya boiqapelo le menyetleng ya ho theha mesebetsi bakeng sa batjha.
“"Re hloka lefa le tla tsoela meloko e tlang molemo ka kopanelo," a rialo.
Maikutlo a hae a ile a beha morero ona eseng e le kenokeno ea hang feela, empa e le karolo ea boikitlaetso bo pharaletseng ba ho aha sechaba se matla le ho thehela meloko e tlang menyetla.
Ha a fana ka puo-kholo, Motlatsi oa Mookameli le Hlooho ea VUT, Profesa Khehla Ndlovu, o hlalositse morero ona e le karolo ea boikarabello bo pharaletseng ba Univesithi ho sechaba se e potileng.
“"Morero ona o feta meaho le lisebelisoa tsa motheo. O bontša boitlamo ba rona ba ho aha tikoloho e bolokehileng, e fihlellehang habonolo le e kenyeletsang bohle bakeng sa baithuti, basebetsi le sechaba ka bophara. Boikarabello ba rona ha bo fele moeling oa khamphase; bo atoloha ho fihla lichabeng tseo re arolelanang sebaka sena le tsona," a rialo.
Profesa Ndlovu o hatelletse hore boemo ba tikoloho e potileng Univesithi ke karolo ea phihlelo ea motho e mong le e mong ea sebelisanang le VUT.
O hlalositse morero wa lekgotla la sepolesa e le pontsho e sebetsang ya se ka fihlellwang ha mekgatlo le bankakarolo ba sebetsa mmoho ho rarolla diphephetso tse tshwanang le ho theha boleng bo sa feleng bakeng sa setjhaba.
Motlatsi oa Mookameli o boetse a hokahanya morero ona le pono ea nako e telele le tataiso ea maano ea VUT, haholo-holo ha Univesithi e keteka sehopotso sa eona sa bo-60 mme e nahana ka karolo ea eona ea kamoso sechabeng.
Tlhokahalo ea ho kenella e thehiloe holim'a maemo a bophelo a letsatsi le letsatsi. Ha nako e ntse e ea, likarolo tsa sebaka se potileng Univesithi li senyehile, ka litselana tse senyehileng le mabone a sa lekanang tse amang polokeho, phihlello le boiphihlelo ka kakaretso ba batho ba sebelisang sebaka seo.
Morero ona o arabela liqholotso tsena ka kotloloho. Bakeng sa baithuti ba tsamaeang ka maoto ho ea khamphaseng, bapalami ba eang boemelong ba litekesi, basebetsi ba fihlang mosebetsing, baahi ba tsamaeang sebakeng seo le likhoebo tse haufi, meralo ea motheo e ntlafalitsoeng e tla ba karolo ea tikoloho ea bona ea letsatsi le letsatsi.
Ho kenngoa ha mabone a LED a tsamaisoang ke matla a letsatsi ho boetse ho kenyeletsa karolo ea nts'etsopele e tsitsitseng, ho bontša kamoo nts'etsopele ea meaho ea motheo e ka kenyelletsang litharollo tse baballang tikoloho ha e ntse e ntlafatsa polokeho ea sechaba.
Morero ona o lebelletsoe ho ntlafatsa boiphihlelo ba baithuti ka kakaretso, kaha tikoloho e potileng univesithi hangata e sebetsa e le sebaka sa pele sa puisano bakeng sa baithuti, baeti le ba ka bang le seabo.
Litsela tse sireletsehileng tsa ba tsamaeang ka maoto, libaka tsa sechaba tse fihlellehang le mabone a tšepahalang li tlatsetsa maikutlong a matla a tšireletseho, ho ba karolo ea sechaba le khokahano.
Sena se tsamaellana haufi le Leano la VUT la 2033+, le khethang meaho ea motheo ea boleng, litšebelisano tsa maano, boiphihlelo ba baithuti le nts'etsopele ea sebaka e le lintho tsa sehlooho tse tlang pele. Morero ona oa sebaka o fana ka pontšo e totobetseng ea lipheo tsena, o bontša kamoo letsete la meaho ea motheo
e ka sebetsana le liqholotso tse sebetsang ha e ntse e matlafatsa likamano lipakeng tsa Univesithi le ba amehang ho eona.
Ha a fana ka teboho, Motlatsi oa Motlatsi-Mookameli oa VUT: tsa Lisebelisoa le Ts'ebetso, Monghadi Scelo Mahlalela, o totobaditse bohlokoa ba morero ona ka har'a lenaneo le pharaletseng la Univesithi la phetoho ea meaho ea motheo.
Monghadi Mahlalela o lebohile setjhaba sa kgwebo le bankakarolo ba kentseng letsoho morerong, mme a toboketsa bohlokwa ba ho theha dibaka tse tsitsitseng tsa bophelo le thuto bakeng sa baithuti le basebetsi.
O hlokometse hore phetoho e nang le moelelo ya meralo ya motheo e hloka tshebedisano-mmoho, matsete le tshebedisano-mmoho e tswelang pele, a hlalosa hore monehelo o tswang ho setjhaba sa kgwebo o bohlokwa haholo ho dipheo tsa ntshetsopele tsa Univesithi.
Maikutlo a hae a ne a supa monyetla oa hore tšebelisano-'moho e ka tšehetsa mehato ea phetoho ea kamoso, ho feta morero oa hajoale.
Ha VUT e keteka sehopotso sa eona sa bo-60, morero ona oa sebaka o bontša kamoo Univesithi e fetolang pono ea eona ho e etsa liketso tse sebetsang. Ntle le ho ntlafatsa meaho le lisebelisoa, morero ona o bontša boitlamo ba ho aha likamano tse matla le likhoebo le sechaba ka bophara, ha o ntse o theha tikoloho e tšehetsang thuto, mesebetsi ea moruo le nts'etsopele ea sechaba.
Le ha mokete oa ho cheka motheo o ne o tšoaile qaleho ea semmuso ea kaho, tekanyo ea 'nete ea katleho e tla bonoa liphelong tsa letsatsi le letsatsi tsa ba sebelisang sebaka seo. Ha litselana tse ntlafalitsoeng li phethiloe, mabone a hotetsoa 'me batho ba tsamaea ka polokeho e kholo sebakeng seo, phello e tšoarellang ea tšebelisano-'moho e tla bonahala boleng bo ntlafetseng ba bophelo boo e bo tlisetsang sechaba seo e se sebeletsang.