“Tlhodisano ya ho Bala ya Sekolo ya VUT ya 2025 e kgothalletsa dipuo tsa Afrika, bokgoni ba ho bala le ho ngola, le boikgohomoso ba setso hara baithuti ka dipuo, dithothokiso, le dipontsho.”
06 Hlakubele 2025 | Pale: Nontobeko Moimane | Senepe: Sifiso Nomzaza
Nako ea ho bala metsotso e 3.

Ka tšebelisano 'moho le mafapha a fapaneng, Lekala la Nts'etsopele ea Lipuo tsa Afrika (ALDU) la Univesithi ea Theknoloji ea Vaal le ile la tšoara Tlholisano ea ho Bala ea Likolo ea 2025 ka la 07 Hlakubele Setsing sa Saul Tsotetsi se Sebokeng, ka sepheo sa ho boloka le ho phahamisa lipuo tsa Afrika. Ketsahalo ena e phelang le e rutang e ne e ikemiselitse ho tiisa bohlokoa ba lipuo tsa lehae likolong, ha e ntse e holisa moetlo oa ho bala le ho bua phatlalatsa har'a baithuti.
Tlholisano e ne e na le mekhahlelo e mene: ho bala, puo e lokiselitsoeng, puo e sa lokisoang, le thothokiso. Ka mekhahlelo ena, baithuti ba bontšitse litalenta tsa bona tsa puo le ho tebisa kananelo ea bona bakeng sa lipuo tsa Afrika, tse kang Sesotho, isiXhosa, le isiZulu. Boikitlaetso bona ke karolo ea lenaneo la VUT la phihlello ea sechaba 'me bo tsamaellana le mekete ea Khoeli ea Litokelo tsa Botho, bo hatella tokelo ea puo le boitsebiso ba setso.
Dikolo tse tharo tsa lehae di kgethilwe ho nka karolo lenaneong lena le hlomphehang:
- Sekolo se Bohareng sa Botebo-Tsebo
- Sekolo sa Thuto-Tiro sa Boenjiniere ba Boitsebelo
- Sekolo se Bohareng sa Moshate
Tlhodisano e fane ka sethala sa hore baithuti ba itlhalose ka boits'epo ka lipuo tsa habo bona, e leng se matlafalitseng boikakaso ka lefa la bona la setso.
Ketsahalo e ne e khabisitsoe ke baemeli ba tsoang ho Boto ea Lipuo ea Pan South Africa (PanSALB), VUT, le Lefapha la Lipapali, Bonono, Setso le Boithapollo la Gauteng. Baeti bana ba hlomphehang ba fane ka melaetsa ea tšehetso, ba khothaletsa baithuti ho amohela lipuo tsa bona le ho buella tšebeliso ea tsona litsing tsa thuto.
Mokhanselara wa Wate Mofumahadi Sibongile Naapo o amohetse baeti bohle ka mofuthu mme a bontsha tshehetso ya hae e matla bakeng sa mehato e phahamisang le ho matlafatsa setjhaba ka puo le thuto.


Ntlha e kholo ya ketsahalo ena e bile puo e kgothatsang ya Monghadi Calvin Mogajane, mongodi ya tumileng, mongodi wa diterama, le setho se tsebahalang sa mecha ya phatlalatso. Kaha o tswetswe a ena le glaucoma, e ileng ya mo etsa sefofu, leeto la bophelo la Mogajane ke bopaki ba mamello le boikemisetso. O arolelane pale ya hae, a kgothatsa baithuti ho lora ditoro tse kgolo, ho amohela lefa la bona, le ho se ke ba dumella ditshitiso ho laola bokamoso ba bona.
O boetse a hatella bohlokoa ba ho boloka dipuo tsa Afrika, a kgothaletsa baithuti ho bala, ho ngola, le ho itlhalosa ka dipuo tsa habo bona. Mantswe a hae a matla a ile a ama bamamedi ka botebo, a matlafatsa sepheo sa tlhodisano.
Ketsahalo ena e ne e se feela ka tlholisano empa hape e le ka mokete le boithabiso. Baithuti ba ile ba thabisoa ke ho vakoa ha lithothokiso le litšoantšiso tsa 'mino, tse ileng tsa tlatsetsa moea o phelang. Tlholisano e ile ea phetheloa ka phatlalatso ea bahlōli, ho ananeloa tšebetso ea bona e babatsehang le boinehelo ba bona ho tsebong ea puo ea Se-Afrika.
Tlhodisano ya ho Bala ya Sekolo ya 2025 e bile katleho e kgolo haholo, e tiisa bohlokwa ba paballo ya dipuo le ntshetsopele ya bokgoni ba ho bala le ho ngola. Ka ho kenya barutwana ba banyenyane letsoho mererong e jwalo, VUT le balekane ba yona ba tswela pele ho bapala karolo ya bohlokwa ho netefatsa hore dipuo tsa Afrika di atleha melokong e tlang.
Balekane ba ketsahalo ena ba ne ba kenyeletsa: PanSALB, VUT, Lefapha la Lipapali, Bonono, Setso le Boithapollo la Gauteng, Masepala oa Lehae oa Emfuleni, Letsatsi la Batho ba nang le Bokooa, Lekhotla la Naha la le bakeng sa Batho ba nang le Bokooa, Sekolo se Phahameng sa Botebo-Tsebo, Sekolo sa Boitsebelo sa Thuto-Tiro sa Boenjiniere, le Sekolo se Phahameng sa Moshate.
Tobetsa mona Bakeng sa tlhahisoleseding e eketsehileng.
