“VUT le ArcelorMittal South Africa ba hlahloba tšebelisano-'moho koetlisong ea boenjiniere, nts'etsopele ea kharikhulamo, thutong ea mosebetsing le lipatlisisong tsa kamorao ho lengolo la thuto e phahameng.”
07 Mphalane 2026 | Pale ka: Sadiki Siphiwe | Setšoantšo: Keitumetse Mokgope
Nako ea ho bala metsotso e 2.
Univesithi ea Theknoloji ea Vaal (VUT) le ArcelorMittal South Africa li hlahlobile menyetla ea ho matlafatsa thuto ea boenjiniere, thuto mosebetsing le lipatlisiso tsa kamora mangolo a pele nakong ea ketelo ea moifo oa VUT ka la 30 Loetse 2026.
Sehlopha sa baemeli, se neng se kenyeletsa botsamaisi ba univesithi, lihlooho tsa mafapha, batsamaisi ba phahameng le basebetsi, se ile sa buisana ka monyetla oa tšebelisano-'moho nts'etsopele ea kharikhulamo, koetliso ea motlakase, Basali Boenjiniere le Thuto e Kopantsoeng le Mosebetsi (WIL). Puisano e ne e shebane le ho hokahanya boitokisetso ba thuto le litlhoko tsa indasteri le ho ntlafatsa litsela tsa ho kena mosebetsing.
Mof. Busisiwe Dhladhla, Motsamaisi e Monyane oa Boenjiniere ArcelorMittal South Africa, o ile a etella pele kopano mme a hlalosa mananeo a khamphani a nts'etsopele ea baithuti le a Tekhenishiene ba Bakhethoa. Nehelano ea hae e bontšitse hore litheknishiene tse 13 ho tse 31 tse ithutelang li fihletse maemo a ho ba Bakhethoa ba Theknishiene ka 2025, e leng sekhahla sa kamohelo sa 42%. Lenane la k'hamphani la 2026 le na le bakhethoa ba 18 ho pholletsa le makala a 'maloa a boenjiniere.
Dipalo tsena di ile tsa susumetsa dipuisano mabapi le kamoo maikutlo a indasteri, boiphihlelo ba mosebetsing le kwetliso e hlophisitsweng di ka tshehetsang baithuti hamolemo ha ba tloha yunivesithing ho kena mosebetsing wa botsebi.
Ngaka Grace Kanakana-Katumba, Motlatsi oa Motlatsi oa Mookameli oa VUT bakeng sa Thuto le Keno-thuto (DVC), o khothalelitse hore kamano ena e atolosetsoe liphuputsong tsa kamora mangolo a pele, a fa baithuti ba master's le ba doctoral monyetla oa ho kena libakeng tsa liindasteri le ho tobana le liqholotso tse sebetsang.
“"Baithuti ba rona ba li-postgraduate mane VUT ba etsa dipatlisiso tse hlokang boiphihlelo ba sebele. Re dumela hore ArcelorMittal South Africa e ka tshehetsa baithuti ba rona haholoanyane, haholoholo kaha re phela mehleng ya dijithale," a rialo.
O ile a toboketsa hore boiphihlelo bona bo ka thusa baithuti ba sa tsoa aloha ho sebelisa dipatlisiso le tsebo ya bona mosebetsing.
Puisano e boetse e ile ea ama netefatso ea mangolo a thuto. Monghadi David Matsaung, Motlatsi oa Mopresidente oa Mokhatlo oa Baithuti ba Fumaneng Likharo oa VUT, o hlahisitse matšoenyeho mabapi le baithuti ba fumaneng likharo ba lahleheloang ke menyetla ka lebaka la mathata a ho netefatsa lirekoto tsa bona tsa thuto.
O kgothaditse ArcelorMittal South Africa ho buisana ka kotloloho le mekgwa ya VUT ya netefatso ya mangolo a thuto pele e ka ntsha bakgethwa mananeong a kwetliso kapa menyetleng ya mosebetsi.
“"Re dumela hore tsamaiso e nepahetseng ya netefatso e tla thusa ho thibela ho qhelellwa ka thoko ho sa hlokeheng ha baithuti ba alohileng ba tshwanelehang, le ho netefatsa hore bakgethwa ba tshwarwa ka toka ho itshetlehilwe hodima direkoto tse nepahetseng tsa dithuto," a rialo.
Mekhahlelo e meng e sisintsoeng ea tšebelisano-'moho e ne e kenyeletsa boeletsi le ho bontša basali ba ithutang boenjiniere indasteri, hammoho le koetliso ea motlakase e kopanyang tsebo ea thuto le boiphihlelo bo sebetsang. Menyetla ea WIL e ile ea tšohloa e le mokhoa oa ho tloaelanya baithuti le mekhoa ea indasteri, theknoloji, litekanyetso tsa polokeho le litebello tsa mosebetsing.
Tšebelisano ena e tšehetsa Leano la VUT la 2033+, le etsang thuto ea theknoloji, lipatlisiso, boqapi le tšebelisano le liindasteri e le tsa bohlokoa. E fane ka motheo bakeng sa lipuisano tse tsoelang pele mabapi le hore na litheo tsena tse peli li ka fetola makala ana a tšebelisano-'moho a sisintsoeng menyetla e sebetsang bakeng sa baithuti, ba fumaneng mangolo le barutehi.