“Univesithi ea Theknoloji ea Vaal (VUT) e thehile Marang-rang a Baithuti a SASUF ho hokahanya baithuti le liphuputso tsa machaba, boqapi, boetapele, le menyetla ea tšebelisano-'moho ea lefats'e.”
“12 Motsheanong 2026 | Pale ka: Nontobeko Moimane| Setšoantšo: Keitumetsi Mokgope“
Nako ea ho bala metsotso e 4.

Moya wa tshebedisano-mmoho ya matjhaba, matlafatso ya baithuti le phetoho ya thuto e tlatsitse diholo tsa Univesithi ya Thekenoloji ya Vaal (VUT) ha baithuti, barutehi le balekane ba matjhaba ba ne ba bokane bakeng sa thakgololo ya morero wa Letlowa la Baithuti la Foramo ya Diunivesithi tsa Afrika Borwa le Sweden (SASUF). Ketsahalo ena, e neng e tshwaretswe Holong e Kgolo ya Desmond Tutu, Khamphaseng ya Vanderbijlpark, ka la 08 Motsheanong 2026, e tshwaile qaleho ya kgaolo e ntjha e reretsweng ho hokahanya baithuti ba VUT le diphuputso tsa matjhaba, boqapi, boetapele le menyetla ya tshebedisano-mmoho ya ditso tse fapaneng.
Ho feta feela ho hlahisa lenaneo, thakholo ena e bontšitse pono e ntseng e hola ea thuto e phahameng e fetang meeli, moo baithuti e seng feela baamoheli ba tsebo, empa e le bankakarolo ba mafolofolo ho bopeng lipuisano le litharollo tsa lefats'e.
Ha a amohela ba tlileng le ho arolelana mehopolo e tsoang boetapele ba baithuti, Motlatsi oa Mopresidente oa Lekhotla la Baemeli ba Baithuti la VUT (SRC), Monghadi Nkululeko Ndaba, o hlalositse morero ona e le khopotso ea hore thuto ha ea lokela ho behelloa meeli ke sebaka kapa maemo.
“"Re le baithuti, re ananela sena hobane ba bang ba rona ba bone Sweden feela ho Netflix," a soasoa, a etsa hore bamameli ba tšehe pele a eketsa: "Empa kajeno, ka SASUF, re tsebisoa ka molao lenaneong le bulang menyetla bakeng sa baithuti ho nka karolo liphuputsong tsa machaba, boqapi le boetapele."”
Ndaba o kgothaditse baithuti hore ba se ke ba itokolla menyetleng ya matjhaba ka lebaka la tshabo, semelo kapa ho belaella boitse.
“"Menyetla ena ha se ea batho ba buang Senyesemane se phethahetseng feela kapa ba nang le li-profile tsa LinkedIn tse ntlafalitsoeng," a rialo. "Ke ea baithuti ba sebetsang ka thata ba ikemiselitseng ho ithuta, ho hola le ho iphephetsa."”
O boetse a hopotsa baithuti hore thuto qetellong e tlameha ho sebeletsa sechaba le meloko e tlang.
“"Thuto e mabapi le ho fetola sechaba, ho aha lichaba le ho theha litharollo bakeng sa meloko e tlang," a eketsa.
Thupelo e bile le maikutlo a tsoang ho Mohokahanyi oa Naha oa Letlooa la Baithuti la SASUF, Monghali Andile Mthembu, ea hlalositseng sebopeho le pono e pharaletseng ea lenaneo la SASUF Plus. O hlalositse hore SASUF e fetohile tsamaiso ea tšebelisano-'moho e kopanyang barutehi, liindasteri, sechaba le baithuti ho pholletsa le Afrika.
Khubung ya lenaneo ke sephuthelwana sa mosebetsi sa "Baithuti e le Bafetodi ba Papadi", e leng morero o reretsoeng ka ho khetheha ho theha menyetla e nang le moelelo bakeng sa baithuti ba di-postgraduate le bafuputsi ba sa tswa qala.
“"Sethala sena se teng hobane baithuti ba ile ba hlokomela hore ba bohareng ba merero ea lipatlisiso empa ka linako tse ling ba ne ba sa rue molemo menyetleng eo," ho hlalositse Monghali Mthembu. "SASUF Student Network e thehiloe ho netefatsa hore baithuti ha se bashebelli feela tšebelisano-'moho ea lipatlisiso, empa ke bankakarolo ba mafolofolo le baetapele."”
O boetse a totobatsa hore marangrang ana a akaretsa diyunivesithi tse 37 tse sebedisanang mmoho mme a theha menyetla ya ho theha dikamano, dipatlisiso tsa tshebedisano-mmoho, merero e etelletsweng pele ke baithuti le ho iponahatsa matjhabeng.
Ketsahalo ena e boetse e bile le bopaki bo matla bo tsoang ho baetapele ba baithuti bao maphelo a bona le maeto a bona a thuto li seng li fetohile ka lebaka la marangrang ana.
Mof. Philangezwi Mbatha, ya emetseng Univesithi ya Witwatersrand (Wits), o ile a nahana ka moo lenaneo le atolositseng kutlwisiso ya hae ka boetapele le tshusumetso ho feta ditsela tse tlwaelehileng tsa mosebetsi.
“"Ke hlokometse hore phetoho e nang le tšusumetso ha e etsoe Palamenteng kapa liofising tsa lipolotiki feela," a rialo. "Litsebi tsa thuto le bafuputsi le bona ba bopa leano le ho fetola sechaba ka ho hlahisa tsebo."”
A thehile maikutlo a hae phihlelong ea hae, Mbatha o khothalelitse baithuti ho sebelisa ka botlalo menyetla eohle eo ba nang le eona leetong la bona la univesithi.
“"Joaloka motho ea tsoang malapeng a hlokang menyetla, SASUF e nthutile hore thuto e ka u isa hole," a arolelana. "Se tlohe univesithing u na le lengolo feela. Nka karolo, itlhahise 'me u ipehe maemong moo batho ba u phephetsang le ho u khothatsa."”
A emetse Marangrang a Baithuti a SASUF Univesithing ea Theknoloji ea Tshwane (TUT), Mof. Nokwanda Khumalo o lebohisitse VUT ka ho qala morero ona mme a nahana ka tšusumetso eo marangrang a seng a e entse ho TUT.
“"Hona ha se moaho o mong feela oa baithuti," a rialo. "Ke qaleho ea boetapele, tšebelisano-'moho, boqapi le matlafatso."”
Khumalo o boetse a kgothaletsa baithuti ba VUT ho dula ba bonahala le ho nka karolo ka mafolofolo ka dithupelo tsa kamehla tsa ho theha dikamano, mesebetsi ya baithuti le diforamo tsa tshebedisano-mmoho tse bolokang baithuti ba hokahane le menyetla ya dipatlisiso le boqapi.
“"Tšehetsang Mokhatlo oa Baithuti 'me le kenye letsoho," a khothaletsa. "Ha le ntse le kenya letsoho haholo, ke moo le iketsetsang menyetla e mengata, lona le ba bang."”
Ho thakholoa hona ho bontšitse boitlamo bo ntseng bo hola ba VUT ho pharalatsa lithuto machabeng, tšebelisano-'moho lipatlisisong le nts'etsopele ea baithuti. Ka Marang-rang a Baithuti a SASUF, baithuti ba tla fumana phihlello ea sethala se khothalletsang thuto e kopanyang makala a fapaneng, ho nka karolo lithutong tsa machaba, boqapi le litšebelisano-'moho lipatlisisong.
Ha lipuisano li ntse li tsoela pele nako e telele ka mor'a hore lenaneo le hlophisitsoeng le fele, molaetsa o le mong o ile oa sala o hlakile ka ho phethahala: bokamoso ba thuto e phahameng bo tla ba ba litsi tse matlafatsang baithuti eseng feela ho ithuta, empa le ho sebelisana 'moho, ho qapa le ho kenya letsoho ka tsela e nang le moelelo ho rarolleng liqholotso tsa lefats'e.
