Laeborari ea VUT e hlomella bafuputsi ka litsebo bakeng sa katleho ea thuto.

“Thupelo ea Laeborari ea VUT ea 'Rock Your Research' e matlafalitse baithuti le bafuputsi ka litsebo tse sebetsang mekhoeng ea lipatlisiso, tsebong ea tlhahisoleseling, boiketlong ba kelello le phatlalatsong ea lingoliloeng tsa thuto.”

06 Mphalane 2026 | Pale ka: Nontobeko Moimane| Setšoantšo: Sifiso Nomzaza

Nako ea ho bala metsotso e 3.

Laeborari ea VUT e kopanya bafuputsi ka thupelo ea "Rock Your Research", e theha sethala sa ho ithuta, tšebelisano-'moho le ho matlafatsa litsebo tsa lipatlisiso.

Ho tloha ho laola tlhahisoleseding e ngata ho isa ho laola khatello ea maikutlo e amanang le lipatlisiso, baithuti le bafuputsi Univesithing ea Theknoloji ea Vaal (VUT) ba ile ba fuoa lisebelisoa tse sebetsang ho matlafatsa maeto a bona a thuto, thupelong ea Laeborari e bitsoang 'Rock Your Research' e neng e tšoaretsoe ka la 22 Loetse 2026.

Thupelo e ile ea kopanya baithuti, bafuputsi le litsebi tsa laeborari bakeng sa letoto la lithupelo tse nang le tšebelisano tse neng li etselitsoe ho etsa hore lipatlisiso li fumanehe habonolo, li laolehe, hape li be le tšusumetso e kholo.

Ha a bula lenaneo, Mof. Judith Ngcobo, Motsamaisi oa Litšebeletso tsa Theknoloji Laeboraring ea VUT, o ile a totobatsa boitlamo ba Laeborari ba ho tšehetsa bafuputsi ho feta feela ho ba fa phihlello ea libuka le li-database.

Ketsahalo e ne e shebane le dintlha tsa bohlokwa tsa tshebetso ya dipatlisiso, ho kenyeletsa moralo wa dipatlisiso, tsebo ya ho sebedisa tlhahisoleseding, boiketlo ba kelello le phatlalatso ya diphatlalatso tsa borutegi.

Ha a ne a etella pele thupelo e nang le sehlooho se reng Ho tloha ho Imeloeng ho ea ho Fumana Matla: Ho Etsa Hore Lipatlisiso li Utloisisehe Habonolo bakeng sa Bafuputsi ba Bacha, Ngaka Musa Khumo, Motsamaisi oa Litšebeletso tsa Bareki Laeboraring ea VUT, o khothalelitse bankakarolo ho nka lipatlisiso e le ts'ebetso e hlophisitsoeng e hahiloeng holim'a tharollo ea mathata, lipatlisiso le liqeto tse thehiloeng bopaking.

“"Re leka ka matla ho etsa bonnete ba hore re nolofalletsa dipatlisiso ho wena. Re batla ho kenya letsoho leetong la hao. Re batla ho ba karolo ya leeto la hao," ho boletse Ngaka Khumo.

Ka mehlala e sebetsang, o ile a hlalosa mehopolo ea bohlokoa ea lipatlisiso e kang ho theha lipotso tsa lipatlisiso, ho theha merero, ho khetha mekhoa e loketseng le ho hlahloba lintlha. O ile a toboketsa bohlokoa ba ho utloisisa le ho lokafatsa liqeto tsa lipatlisiso nakong eohle ea ts'ebetso ea lipatlisiso.

A hlokomela hore katleho ea thuto e akaretsa ho fetang litsebo tsa botekgeniki, Ngaka Karien du Bruyn, Motsamaisi oa Laeborari ea Tlhahisoleseling, o ile a bua ka kamano pakeng tsa lipatlisiso le boiketlo ba kelello puong e nang le sehlooho se reng Lipatlisiso Ntle le ho Ila: Ho Sireletsa Bophelo ba Hao ba Kelello.

O kgothaditse bafuputsi ho ba mafolofolo ho laola meroalo ya mosebetsi, ho boloka meedi e phetseng hantle le ho beha boiketlo ba bona pele ha ba ntse ba phehella dipheo tsa bona tsa thuto.

“"Re batla hore ba sebetse ka botebo liphuputsong tsa bona, hore ba bone lintho tsohle tse tlang pele bophelong ba bona. Ho ipehela meeli ke habohlokoa," a rialo.

Thupelo e boetse e hlometse bankakarolo ka lisebelisoa tsa ho fumana tlhahisoleseling ea thuto e tšepahalang. Mof. Mpilo Hlongwa, Motsamaisi oa Laeborari ea Tlhahisoleseling, o tsebise ba bileng teng ka lisebelisoa tsa elektroniki tsa Univesithi le sethala sa Primo VE, a bontša maano a sebetsang hantle a ho fumana libuka tsa thuto, lingoloa tsa likoranta tsa thuto le lidaebese tsa lipatlisiso.

“"Se ye ho Google, tloo Laeboraring ea rona 'me u sebelise li-database tsa rona tsa elektroniki e le hore u tla fumana mehloli ea tlhahisoleseling e tšepahalang," a eletsa.

O kgothaditse baithuti le bafuputsi ho sebedisa ka botlalo mehlodi eo Yunivesithi e e rekeditseng le ho kopa thuso ho babadi ba laeborari ha ba kopana le mathata nakong ya dipatlisiso tsa dingolwa.

Ntlha e 'ngoe ea bohlokoa e neng e shebisisitsoe e ne e le phatlalatso ea lingoliloeng tsa thuto. Mof. Sibongile Mtsweni, Mohlokomeli oa Litaelo oa Tšehetso ea Lipatlisiso, o ile a tsebisa bankakarolo ka litumellano tse fetolang 'me a hlalosa kamoo litokisetso tsena li thusang bafuputsi ho fumana menyetla ea phatlalatso e bulehileng ha li ntse li fokotsa litšitiso tsa phatlalatso.

“"Litumellano tse fetolang li tloha phihlellong ka peeletso ho ea phihlellong e bulehileng, 'me sepheo se seholo ke ho etsa hore lipatlisiso li fumanehe mahala ho bohle," a rialo.

Thupelo e qetile ka karolo ea lipotso le likarabo e neng e lumella bankakarolo ho buisana ka kotloloho le bafani ba thuto le ho kopa tataiso mabapi le likarolo tse fapaneng tsa ts'ebetso ea lipatlisiso.

Ka ho kopanya nts'etsopele ea litsebo tsa lipatlisiso, tsebo ea tlhahisoleseding, bophelo bo botle ba kelello le tšehetso ea phatlalatso, thupelo ea Rock Your Research e tiisitse karolo ea Laeborari ea VUT e le molekane oa maano katlehong ea thuto e phahameng. Morero ona o file bafuputsi tsebo e sebetsang le mekhoa ea tšehetso e etselitsoeng ho aha boitšepo, ho ntlafatsa boleng ba lipatlisiso le ho matlafatsa moetlo oa Univesithi oa lipatlisiso le boqapi.

Bona boiphihlelo bo felletseng ho Flickr